खसीको मासु प्रतिकिलो १८ सयसम्म पुग्यो, उपभोक्ता महँगीको मारमा

काठमाडौँ । काठमाडौँसहित देशका प्रमुख सहरमा खसीको मासुको मूल्य पछिल्ला केही महिनायता उल्लेख्य रूपमा बढेको छ । केही महिनाअघि प्रतिकिलो एक हजारदेखि एक हजार तीन सय रुपैयाँमा पाइने खसीको मासु अहिले एक हजार सात सयदेखि एक हजार आठ सय रुपैयाँसम्ममा बिक्री हुन थालेपछि उपभोक्ता महँगीको चर्को मारमा परेका छन् ।

उपभोक्ताहरूले मूल्यवृद्धिप्रति असन्तुष्टि जनाएका छन् । भक्तपुरका गोविन्द गौतमले तीन महिनाअघि एक हजार तीन सय रुपैयाँमा किनेको मासु अहिले एक हजार आठ सय रुपैयाँ पुगेको बताए । उनका अनुसार बजारमा अभाव भएको दाबी गरिए पनि किसानले त्यसको प्रत्यक्ष लाभ पाएका छैनन् । काठमाडौँका अन्य उपभोक्ताले पनि एक किलोमा पाँच सय रुपैयाँसम्मको वृद्धि अस्वाभाविक भएको बताएका छन् ।

व्यावसायिक बाख्रापालक सङ्घका अध्यक्ष गोविन्द सुवेदीका अनुसार अहिलेको मूल्यवृद्धिको मुख्य कारण उत्पादन घट्नु मात्र नभई बजारमा बिचौलियाको अत्यधिक प्रभाव हो । उनका अनुसार किसानको गोठबाट उपभोक्ताको भान्सासम्म पुग्दा एउटा खसी कम्तीमा चार तहका व्यापारी हुँदै पुग्छ । प्रत्येक तहमा नाफा थपिँदै जाँदा अन्तिम खुद्रा मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढ्ने गरेको उनको भनाइ छ ।

सुवेदीका अनुसार किसानले जिउँदो खसीको प्रतिकिलो करिब छ सयदेखि सात सय रुपैयाँ मात्रै पाउँछन् । जिउँदो तौलको करिब ६० प्रतिशत मात्रै शुद्ध मासु हुने भएकाले केही लागत बढ्नु स्वाभाविक भए पनि अहिलेको खुद्रा मूल्य त्यसको तुलनामा निकै बढी रहेको उनको दाबी छ ।

पशु सेवा विभागका अनुसार नेपालमा हाल करिब एक करोड ६० लाख खसीबाख्रा रहेका छन् । पछिल्ला वर्षमा उत्पादन बढ्दै जाँदा नेपाल खसीको मासुमा आत्मनिर्भर हुँदै गएको विभागको तथ्याङ्कले देखाउँछ । विभागका महानिर्देशक डा. उमेश दाहालले उत्पादनको अवस्था हेर्दा अहिले देखिएको मूल्यवृद्धि अस्वाभाविक देखिएको बताए ।

नेपाल–भारत खुला सीमाका कारण नेपाली खसी भारततर्फ गएको हुन सक्ने आशङ्का पनि गरिएको छ । भारतमा खसीको मासुको मूल्य उच्च रहेकाले केही व्यापारीले सीमापार लैजाने गरेको हुन सक्ने व्यवसायीहरूको भनाइ छ, तर यसबारे आधिकारिक तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको छैन । उपभोक्ताबाट गुनासो बढेपछि वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले खसी बजार र मासु पसलको अनुगमन तीव्र बनाएको जनाएको छ । विभागका अनुसार अभावको नाममा अत्यधिक मूल्य असुलिएको पाइए कारबाही गरिनेछ ।

मासु व्यवसायीहरूले दैनिक आपूर्ति केही घटेको भए पनि त्यसलाई आधार बनाएर बजारमा कृत्रिम अभाव सिर्जना गरी मूल्य मनपरी बढाइएको दाबी गरेका छन् । जानकारहरूका अनुसार अहिलेको समस्या उत्पादनभन्दा बढी बजार व्यवस्थापन र बिचौलियाको प्रभावसँग जोडिएको देखिन्छ ।