सगरमाथा आरोहणका लागि सुरक्षित वैकल्पिक बाटो आगामी चैतभित्र सञ्चालन हुने

सोलुखुम्बु, २५ कात्तिक – विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहणका लागि नयाँ र सुरक्षित बाटो आगामी चैत महिनाभित्र सञ्चालनमा आउने भएको छ। न्यूजिल्याण्डका सर एडमण्ड हिलारी र नेपालका तेञ्जिङ नोर्गे शेर्पाले सन् १९५३ मा पहिलोपटक प्रयोग गरेको नुप्से हिमालतर्फको मार्गलाई पुनःसञ्चालनमा ल्याउन तयारी तीव्र गतिमा भइरहेको पर्यटन विभागले जनाएको छ।

विभागका निर्देशक हिमाल गौतमका अनुसार उक्त मार्गको करिब ८० प्रतिशत निर्माण कार्य पूरा भइसकेको छ। खुम्बु आइसफलतर्फको अहिलेको बाटो अत्यधिक जोखिमपूर्ण भएकाले नुप्सेतर्फको पुरानो बाटोलाई वैकल्पिक र सुरक्षित मार्गका रूपमा विकास गर्न लागिएको हो। यो बाटो करिब २०० मिटर लामो रहने र आगामी वसन्तयाम (फागुन–चैत) भित्र सञ्चालन गर्ने योजना छ।

ऐतिहासिक मार्गको पुनर्जीवन

खुम्बु आइसफल हुँदै सगरमाथा आरोहणको मार्ग पहिलोपटक सन् १९८४ मा सञ्चालनमा ल्याइएको थियो। त्यसपछि नुप्से हिमालतर्फको पुरानो बाटो प्रयोगविहीन बनेको हो। पर्यटनविद् आङ्छिरिङ शेर्पाका अनुसार नुप्से मार्ग खुम्बु आइसफलको भन्दा “धेरै गुणा सुरक्षित र भरपर्दो” छ।

यो ऐतिहासिक बाटोलाई पुनर्जीवित गर्नका लागि नेपालका विश्वविख्यात आरोही काजी शेर्पा, फ्रान्सका आरोही मार्क वटाई र एन्ट्वान एरोको टोलीलाई जिम्मेवारी दिइएको छ। टोलीले हालसम्म ८० प्रतिशत काम सम्पन्न गरिसकेको र बाँकी काम आगामी मार्च–अप्रिलभित्र सक्ने लक्ष्य राखिएको विभागका निर्देशक गौतमले बताए।

सरकारको अनुमति र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य

सङ्घीय सरकारको २०८१ पुस २१ गतेको मन्त्रिपरिषद् निर्णयअनुसार काजी शेर्पा र मार्क वटाईको टोलीलाई नयाँ मार्ग निर्माणका लागि लिखित अनुमति दिइएको छ। विभागले टोलीलाई ६,१०० मिटर उचाइसम्म मार्ग विस्तार गर्ने अनुमति दिएको छ। क्याम्प–१ भन्दा माथि भने पुरानै बाटो प्रयोग गरिनेछ।

परियोजनामा नेपाल सरकार, स्थानीय समुदाय, फ्रान्सका दातृ संस्था र अन्तर्राष्ट्रिय आरोहीहरूको सहकार्य रहेको छ। फ्रान्सस्थित पर्वतारोहण सङ्घ–संस्थाहरूको आर्थिक सहयोगमा करिब चार लाख अमेरिकी डलर लागतमा काम भइरहेको र हालसम्म तीन लाख डलर खर्च भइसकेको काजी शेर्पाले बताए।

जोखिम घटाउने र वातावरणमैत्री उपाय

सगरमाथा आरोहणका क्रममा सबैभन्दा जोखिमपूर्ण क्षेत्र खुम्बु आइसफल हो, जहाँ हिउँ पग्लिने, फाट्ने र पहिरो खस्ने घटनाका कारण हरेक वर्ष आरोहीले ज्यान गुमाउने गरेका छन्। नयाँ मार्गले यही जोखिम घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।“खुम्बु आइसफलको तुलनामा यो बाटो छोटो र सुरक्षित हुनेछ,” पर्यटन निर्देशक गौतमले भने। “यसले आरोहणका क्रममा हुने दुर्घटनाको जोखिम घटाउनेछ र आधार शिविरमा देखिने भीड र प्रदूषण पनि कम हुनेछ।”

सगरमाथा पर्यटनमा नयाँ सम्भावना

नेपाल पर्वतारोहण सङ्घका अनुसार हरेक वर्ष करिब ८०० आरोही सगरमाथा आरोहणका लागि अनुमति लिन्छन्। जोखिमका कारण धेरैले आरोहण नगरी फर्कने गरेका छन्। नयाँ बाटो खुलेपछि विदेशी आरोहीहरूको आकर्षण पुनःनेपालतर्फ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। सगरमाथा क्षेत्रका पर्यटन व्यवसायी दावा शेर्पाका अनुसार नयाँ मार्ग खुलेपछि “स्थानीय गाइड, पोर्टर र व्यवसायीका लागि रोजगारी र आम्दानीका नयाँ अवसर” सिर्जना हुनेछन्।

गौरव र इतिहासको पुनर्स्थापना

सन् १९५३ मा हिलारी र तेञ्जिङले यही मार्ग हुँदै सगरमाथाको शिखर स्पर्श गर्दा नेपाली पहिचान विश्वभर चम्किएको थियो। अब यही बाटो पुनःखुल्दा त्यो गौरव र इतिहास पुनर्जीवित हुने आरोही तेम्बा छिरी शेर्पाले बताए। “यो केबल आरोहणको बाटो होइन, नेपालको आत्मसम्मान र पर्वतारोहण इतिहासको पुनर्जन्म हो,” अनुसन्धानकर्ता काजी शेर्पाले भने।