आज विश्वभर विश्व रेडियो दिवस विविध कार्यक्रमका साथ मनाइँदै
काठमाडौँ, १ फागुन – आज विश्वभर विश्व रेडियो दिवस विविध कार्यक्रमका साथ मनाइँदै छ। रेडियो, सञ्चार विज्ञ तथा प्रसारकहरूको सहभागितामा विभिन्न देशमा विशेष कार्यक्रम आयोजना गरिएका छन्। यो दिवस UNESCO को अगुवाइमा सन् २०१२ देखि मनाउन थालिएको हो। सन् १९४६ मा राष्ट्रसङ्घीय रेडियो सेवा स्थापना भएको दिनको स्मरणमा यो दिवस मनाइन्छ। युनेस्कोले पाँचै महादेशमा डिजिटल प्रसारणमार्फत शैक्षिक सामग्री स्रोतासमक्ष प्रस्तुत गर्ने जनाएको छ।
युनेस्कोका अनुसार सञ्चार माध्यमका रूपमा रेडियोको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु, निर्णयकर्ताहरूलाई सूचना पहुँच सुनिश्चित गर्न प्रेरित गर्नु, रेडियोको उपयोग प्रवर्द्धन गर्नु तथा विश्वभरका प्रसारकहरूबीच अन्तरराष्ट्रिय सहकार्य सुदृढ गर्नु यस दिवसको उद्देश्य हो।
रेडियो मानव समाजको विविधतालाई उत्सवका रूपमा मनाउने सशक्त माध्यम मानिन्छ। लोकतान्त्रिक संवादका लागि महत्वपूर्ण मञ्चका रूपमा स्थापित रेडियो विश्वस्तरमा अझै पनि सबैभन्दा धेरै सुनिने सञ्चार माध्यम हो। कम लागतमा सञ्चालन गर्न सकिने भएकाले दुर्गम क्षेत्र तथा जोखिममा रहेका समुदायसम्म पुग्न रेडियो प्रभावकारी माध्यम ठहरिएको छ। यसले शैक्षिक स्तरको भेदभाव नगरी सार्वजनिक बहसमा सहभागी हुन समान अवसर प्रदान गर्छ। आपतकालीन सूचना प्रवाह तथा विपद् उद्धारमा पनि रेडियोको भूमिका महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ।
त्रिभुवन विश्वविद्यालय पत्रकारिता तथा आमसञ्चार केन्द्रीय विभागका उपप्राध्यापक श्रीराम पौडेलका अनुसार समुदायलाई एकताबद्ध गर्दै सकारात्मक परिवर्तनका लागि संवाद प्रवर्द्धन गर्न रेडियो अद्वितीय रूपमा सक्षम माध्यम हो। श्रोताको आवश्यकतालाई ध्यानमा राखेर सामग्री प्रस्तुत गर्दा साझा चुनौती समाधानका लागि आवश्यक विविध दृष्टिकोण र आवाज सुनिश्चित गर्न रेडियोले सहयोग पुर्याउने उहाँको भनाइ छ।
यस अवसरमा जारी सन्देशमा खालेद एल–एनानी ले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को प्रयोग जनहितमा उपयोगी हुनेगरी गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै रेडियोले इमान्दारीपूर्वक सूचना प्रवाह गर्न र सहानुभूतिको समुदाय निर्माणमा भूमिका खेल्नुपर्ने उल्लेख गर्नुभएको छ।
विश्व रेडियो दिवसका अवसरमा विभिन्न रेडियो स्टेशन तथा प्रसारकहरूले विशेष कार्यक्रम, विचारमञ्च, प्रतियोगिता, कथा सङ्ग्रह तथा जनचेतनामूलक गतिविधि सञ्चालन गर्ने जनाइएको छ। केही अफ्रिकी राष्ट्रमा सांस्कृतिक कार्यक्रम, अन्तरक्रिया, चलचित्र प्रदर्शन तथा रेडियोको भविष्य र एआईको प्रभावबारे छलफलसमेत आयोजना गरिनेछ।
